NowHow Portfolio, Cover. Contra revolutie: Hobbit mogelijk een viervoeter

Persbericht
Diemen, 13 oktober 2005

Hobbit mogelijk een viervoeter

Homo floresiensis (bijnaam Hobbit) liep mogelijk op handen en voeten. Die conclusie trekt de Nederlandse paleontoloog Gert van den Bergh uit de analyse van skeletdelen, die vandaag in het Britse tijdschrift Nature gepubliceerd is. Natuurwetenschap & Techniek liet wetenschappelijke illustrator Mieke Roth op basis van de skeletvondsten een unieke reconstructie van Hobbit maken.

“De hobbit-resten die we vorig jaar op Flores hebben gevonden suggereren dat evolutionaire regressie ook bij de mens kan optreden”, zegt paleontoloog dr Gert van den Bergh, die zelf gespecialiseerd is in het bestuderen van eilandfauna en net van Flores is teruggekeerd in Nederland. “We wisten al langer dat olifanten en nijlpaarden op eilanden kunnen verdwergen, maar tot nu toe werd er altijd vanuit gegaan dat zo’n scenario voor de mens niet zou opgaan.” Het lijkt er nu echter op dat de Homo floresiensis een soort contra-evolutie heeft doorgemaakt waarbij de mensachtige van een bestaan als tweevoeter gedeeltelijk is teruggevallen op handen en voeten.

Dwergvrouw
De Homo floresiensis lijkt een heel nieuwe soort mensachtige. Een jaar na de eerste sensationele publicatie, waarin de nadruk vooral op de uitzonderlijk kleine schedel lag, is die conclusie nog steeds redelijk onaangetast. In een tweede publicatie in Nature (13 oktober 2005) beschrijven de onderzoekers nu het skelet van de dwergvrouw. De hobbit had relatief lange armen. De schouderstand wijkt af van andere mensensoorten. Van den Bergh ligt toe: “Het opperarmbeen van Homo sapiens (de moderne mens) en Homo erectus (onze voorloper) is sterk getordeerd. Bij Hobbit zit dit bot echter vrijwel recht op de schouder. Dit zie je niet bij de nog vroegere Australopithecus, niet bij erectus en sapiens, niet bij mensapen en niet bij chimpansees, maar wel bij gibbons en makaken! Het gevolg is dat de schouder van Hobbit veel minder mobiel is. Ze kon haar armen vermoedelijk wel goed voorwaarts en achterwaarts bewegen, maar veel minder makkelijk zijwaarts, zoals wij dat kunnen.”

Dat is ook de conclusie van het Nature-artikel, dat echter nog niet keihard stelt dat Homo floresiensis op handen en voeten liep. Volgens Van den Bergh impliceert dit onderzoek wel dat de hobbit mogelijk op handen en voeten liep, om goed tegen steile bergwanden te kunnen klimmen en dat ze ook gemakkelijk in bomen klom, net zoals een makaak doet. “Dit zou een aanpassing aan het leven op het onherbergzame Flores kunnen zijn, waar de meest uitgebreide kustvlakte slechts vijftien kilometer breed is. Het grootste deel van het eiland wordt gevormd door zeer steile berghellingen.”

Meer informatie (niet voor publicatie)
Een eerste nieuwsbericht met één van de platen die wetenschappelijk illustrator Mieke Roth voor Natuurwetenschap & Techniek maakte is te vinden op www.natutech.nl.

Het volledige artikel en het verhaal van de reconstructie zijn te lezen in het novembernummer van Natuurwetenschap & Techniek dat vanaf vrijdag 28 oktober verkrijgbaar is in de kiosk. U kunt een exemplaar van het blad aanvragen bij Niqui Cuhfus, tel. (020) 5310 919, niquic@veenboschenkeuning.nl. Zij zal dat dan te zijner tijd opsturen.

Voor inhoudelijke vragen kunt u contact opnemen met de Sanne Deurloo, tel. (020) 5310 958, (06) 11 380 375, sdeurloo@natutech.nl of Gert van den Bergh, (070) 386 2021.

Natuurwetenschap & Techniek is een populair-wetenschappelijke maandblad dat verschijnt in Nederland en Vlaanderen.